Seminerin Katılımcıları ve Konusu

Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından düzenlenen “Lambalar, Aynalar, Kadehler: Abdullah Efendi’nin Rüyaları” başlıklı seminer, Edebiyat Fakültesi Seminerleri kapsamında gerçekleştirildi. Seminere Edebiyat Fakültesi Psikoloji Bölümü Arş. Gör. Klinik Psikolog Efe Deredam konuşmacı olarak katıldı. Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Aslı Aslan’ın yanı sıra akademisyenler ve öğrenciler de etkinlikte yer aldı.

Psikolojik Çözümlemeler ve Metaforlar

Seminerde Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Abdullah Efendi’nin Rüyaları adlı eserinden yola çıkılarak insan psikolojisi değerlendirildi. Arş. Gör. Klinik Psikolog Efe Deredam, Tanpınar’ın insanın iç dünyasını derinlemesine ele alan bir yazar olduğunu vurguladı. Eserde geçen lambalar, aynalar ve kadehler metaforları üzerinden psikolojik çözümlemeler yapıldı. Deredam, lambaların “İd”i, kadehlerin “Ego”yu ve aynaların “Süperego”yu temsil ettiğini belirterek bu üç yapının sürekli etkileşim içinde olduğunu ifade etti. Hikâyede yaşanan çatışmaların benlik bölünmesine işaret ettiğini dile getirdi.

İçsel Çatışmalar ve Freud’un Etkisi

Tanpınar’ın Abdullah Efendi karakterini “Kendi içinde yaşamaya alışmış biri” olarak tanımladığını aktaran Deredam, karakterin toplumsal hayata katılmaktan çekindiğini ve bastırdığı dürtülerle mücadele ettiğini söyledi. Bu durumun katı bir süperego baskısından kaynaklandığını belirtti. Sigmund Freud’un “Yas ve Melankoli” metnine de değinen Deredam, “Gölge egonun üzerine düşer.” ifadesiyle benliğin kendi içinde çatıştığını vurguladı. Abdullah Efendi’nin zamanla gerçeklik algısının zayıfladığını ve rüyalarını gerçek olarak deneyimlemeye başladığını, bunun da benlik parçalanmasına işaret ettiğini ifade etti.

Seminer, öğrencilerin ve akademisyenlerin sorularının yanıtlanmasıyla sona erdi. Katılımcılar, Tanpınar’ın eserine psikolojik açıdan farklı bir bakış açısı kazanma fırsatı buldu.